جامعه المصطفی العالمیه تاریخ اهل بیت علیهم السلام 2783-1507 4 7 2025 02 19 واکاوی دلایل و اهداف راهبردی هجرت مسلمانان به حبشه 29 47 10283 FA سید رضا مهدی نژاد استادیار گروه تاریخ تمدن اسلامی، مجتمع آموزش عالی تاریخ، سیره وتمدن اسلامی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران. 0000-0002-9828-7120 Journal Article 2024 08 15 چرایی هجرت گروهی از مسلمانان به حبشه در دوران دشوار اسلام در مکه، یکی از موضوعات مهم در تاریخ اسلام به‌شمار می‌رود که در منابع و پژوهش‌های تاریخی دلایلی چند برای آن بیان شده است. هدف نوشتار حاضر آن است که ضمن بررسی و واکاوی دلایل این هجرت، دلایل و اهداف راهبردی را که از اهمیت بیشتری برخوردارند و می‌تواند تبیین‌گر چرایی این هجرت راهبردی باشد، تبیین نماید. شیوه گردآوری داده‌ها در این نوشتار کتابخانه‌ای، با تأکید متون و منابع کهن و دست‌اول تاریخی و روش پژوهش نیز توصیفی- تحلیلی است. بنابر یافته‌های این نوشتار، اگرچه برخی از دلایل مطرح شده برای این هجرت، مانند رهایی مسلمانان از آزار مشرکان و حفظ ایمان و عدم ارتداد نومسلمانان از شهرت بیشتری در منابع تاریخی برخوردار است، به‌نظر می‌رسد ایجاد پایگاهی دیگر برای اسلام و تجمیع راهبری گروهی از مسلمانان در مکانی امن به‌منظور حفظ اساس اسلام، به‌مثابه یک‌تفکر راهبردی از سوی رسول خدا (ص) دلایل مهمتر و اهداف راهبردی برای این هجرت به‌شمار می‌رود که در ورای دلایل آشکار مورد نظر پیامبر(ص) بوده است. برخی دلایل دیگر مانند انگیزه‌های اقتصادی، نظامی و اختلافات عقیدتی میان مسلمانان نیز برخواسته از ذهنیت‌های خاص برخی مستشرقان بوده و شواهد و مستندات قابل دفاعی ندارد.   http://tab.journals.miu.ac.ir/article_10283_706312fea0ee6772a120ac2d6d5cbea5.pdf